Nachtdienst en wintertijd: hoe zit dit met het loon?

Uurtje langer slapen? Nee, uurtje langer werken! Het is weer bijna zo ver: eind oktober gaat de wintertijd in. Werkgevers die met nachtdiensten werken, doen er goed aan om duidelijk beleid op te stellen.

Hoofdregel: extra uurtje moet uitbetaald worden

Werknemers die in de nacht van zaterdag 26 oktober op zondag 27 oktober een nachtdienst draaien, werken in principe één uur langer. Zij hebben daardoor recht op een extra uur salaris. Veel organisaties betalen daarnaast - al dan niet op grond van de toepasselijke cao of interne regels - extra toeslagen voor nacht- en of overwerk. Ook hier hebben de werknemers recht op.

Alternatieven voor uitbetalen

Niet alle werkgevers zullen staan te springen om een extra uur salaris - inclusief eventuele van toepassing zijnde toeslagen - uit te betalen. Willen werkgevers dit voorkomen, dan kunnen zij een van onderstaande alternatieven overwegen:

De nachtdienst met één uur verkorten. Als de normale nachtdienst start om 23.00 uur en eindigt om 07.30 uur, dan kan de dienst in plaats daarvan eenmalig om 24.00 uur beginnen of al om 06.30 uur eindigen. Het nadeel van deze optie is dat de dienstroosters wel op elkaar aan moeten sluiten. Met andere woorden: het extra uurtje zal toch door iemand (anders) opgevangen moeten worden.
Een afspraak maken met de werknemers. Als er wordt gewerkt met vaste dienstroosters, dan is het niet efficiënt om deze voor één nachtdienst overhoop te gooien. De werkgever kan proberen een afspraak te maken met de werknemers waarin zij nu de wintertijd ingaat een uurtje langer werken, maar dat zij in de lente (als de zomertijd ingaat) een uurtje korter werken voor hetzelfde salaris. Aan deze optie zijn verschillende nadelen verbonden. De werkgever kan een dergelijke afspraak niet afdwingen: de werknemers zullen er (schriftelijk) mee moeten instemmen. Niet alle werknemers zullen hiermee akkoord gaan, zij weten niet of zij over een half jaar nog werkzaam zijn voor dezelfde werkgever.

Hoe zit het dan met zomertijd?

Eind maart gaat de zomertijd in. Dit betekent dat werknemers die een nachtdienst werken een uurtje korter werken. Indien de werkgever geen beleid opstelt, zullen werknemers standaard hetzelfde salaris uitbetaald krijgen, voor minder uren werk. Niets doen is financieel nadelig voor de werkgever. Zij kunnen daarom maatregelen nemen om te zorgen dat deze nachtdienst niet onnodig duur uitpakt, bijvoorbeeld:

De nachtdienst kan met één uur verlengd worden. Anders dan bij het verkorten van een nachtdienst levert dit geen roosterproblemen op. De werknemers krijgen dan alleen betaald voor de daadwerkelijk gewerkte uren.
De werkgever kan het aantal gewerkte uren in de loonadministratie aanpassen en een uur minder uitbetalen. Dit is juridisch toegestaan.
De werkgever kan ook in dit geval met de werknemers die nachtdienst hebben bij het ingaan van de zomertijd proberen af te spreken dat zij een nachtdienst zullen draaien bij het ingaan van de wintertijd en op dat moment niet extra betaald krijgen. Let op, dit is alleen mogelijk als de werknemers hier (schriftelijk) mee instemmen.

De hoofdregel is dat werknemers betaald moeten worden voor de daadwerkelijke uren die zij gewerkt hebben. Om onduidelijkheid te voorkomen doen werkgevers er goed aan om een duidelijk beleid op te stellen en de werknemers hierover te informeren. Voor afwijkende afspraken moeten werknemers schriftelijk instemming geven.