Wijzigingen Arbeidsomstandighedenwet

Public

Een wijzigingsvoorstel van de Arbeidsomstandighedenwet was al voor de zomer met de Tweede Kamer besproken. De vele vragen waren aanleiding voor een wijzigingsnota. Tijdens de tweede bespreking in de Tweede Kamer in september dit jaar bleek tot veler verrassing dat coalitiepartij VVD verschillende amendementen indiende die alle voorgestelde wijzigingen ongedaan zouden maken. Desondanks heeft de Tweede Kamer bij meerderheid ingestemd met de wijzigingen.

Wel heeft het debat ertoe geleid dat daar waar de huidige wet spreekt over het verlenen van bijstand door deskundigen en arbodienst aan de werkgever en de werknemers, dit veranderd zal worden in het adviseren aan de werkgever en de werknemers. Naar het oordeel is daarmee zuiverder aangegeven dat de deskundigen een adviseursrol vervullen en dat de werkgever volledig verantwoordelijk is voor de uitvoering van het beleid en de te nemen maatregelen. De vraag kan gesteld worden of dit voor de praktijk enige betekenis heeft.

Wijzigingen op het gebied van arbodienstverlening

  • De werkgever dient de bedrijfsarts toegang te verlenen tot elke arbeidsplaats.
  • De taken die een werkgever afneemt van een arbodienst of bedrijfsarts moeten zijn opgenomen in een zogenoemd basiscontract.
  • Het basiscontract moet in elk geval ook taken op het gebied van preventie bevatten.
  • De terminologie ‘adviseren’ versus ‘bijstaan’ bij de rolverdeling tussen bedrijfsarts en werkgever.
  • Werknemers krijgen het recht om de bedrijfsarts te consulteren over gezondheidskundige vragen, naast de al bestaande consultatie bij verzuimbegeleiding.
  • Medewerkers krijgen een doeltreffende toegang tot de bedrijfsarts voor gezondheidsvragen in relatie tot het werk. De werkgever zorgt dat de werknemers hiervan op de hoogte zijn en hij werpt geen belemmeringen op om van de recht gebruik te maken. De werkgever krijgt geen informatie over het consult, de aanleiding of de uitkomsten van het consult op tot de persoon herleidbaar niveau.
  • De werknemer krijgt het recht op een second opinion (het raadplegen van een tweede bedrijfsarts) bij de ziekteverzuimbegeleiding, het PAGO, de aanstellingskeuring en de gezondheidskundige consultatie.
  • De bedrijfsarts moet beschikken over een adequate klachtenregeling.
  • Alle arbodienstverleners (dus niet alleen de bedrijfsarts) werken nauw samen met en adviseren aan de preventiemedewerker, het medezeggenschapsorgaan (of bij het ontbreken daarvan de belanghebbende werknemers) en de werkgever.
  • De bedrijfsarts kan zélf ook een boete krijgen als hij zich niet houdt aan het mogelijk maken van de second opinion en als hij niet beschikt over een klachtenregeling. Bedrijfsartsen en andere arbodienstverleners kunnen daarnaast een boete krijgen als zij niet adviseren aan en samenwerken met de preventiemedewerker en het medezeggenschapsorgaan. Hetzelfde geldt als zij het advies van de arbodienstverlener met betrekking tot de toetsing van de RI&E niet doorzenden naar het medezeggenschapsorgaan.
  • De boete kan tot slot ook opgelegd worden als de bedrijfsarts een beroepsziekte niet meldt aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.
  • Vooralsnog wordt de mogelijkheid tot het opleggen van een boete voorlopig niet geactiveerd. Eerst wordt bedrijfsartsen, andere arbodienstverleners en de arbodienst gelegenheid geboden zich uit eigen beweging aan deze voorschriften te houden.

Wijzigingen voor de preventiemedewerker

  • De positie van de preventiemedewerker wordt versterkt door invoering van instemmingsrecht van de het medezeggenschapsorgaan op zijn benoeming en zijn positionering in het bedrijf.
  • De preventiemedewerker krijgt ook als taak om te adviseren aan en samen te werken met de bedrijfsarts en de andere arbodienstverleners.

Wijziging in op het gebeid van certificatievoorschriften

  • Voor de meeste wettelijke voorschriften bestaat de mogelijkheid om in bijzondere gevallen een ontheffing (individueel geval) of een vrijstelling (meerdere bedrijven) te geven. Om onduidelijke redenen was het departement vergeten dit ook mogelijk te maken voor wettelijke verplichtingen op het gebeid van certificatie. Dat wordt met de wetswijziging ook mogelijk voor wettelijke voorschriften op het gebied van certificatie. Daarmee kan makkelijker een oplossing gevonden worden voor tijdelijke problemen of bijzondere situaties.

Overgangsregeling
Bedrijven hoeven niet onmiddellijk hun contracten met arbodiensten en arbodienstverleners aan te passen. Ze krijgen daarvoor een jaar de tijd. Dat geeft tevens ruimte om de behoefte aan deskundige ondersteuning mede tegen het licht van de nieuwe voorschriften goed te analyseren. Deze deskundige ondersteuning kan bij tal van onderwerpen nuttig zijn, zoals de risico-inventarisatie- en evaluatie, het bevorderen van duurzame inzetbaarheid, de meest effectieve preventieve maatregelen op het gebeid van veiligheid, gezondheid en psychosociale belasting, enzovoort. Wat betekenen deze veranderingen voor de branche-RI&E?

Aanpassing van voorlichtingsbronnen, branche-RI&E’s
Waarschijnlijk zullen in veel instrumenten, voorlichtende teksten, branche-RI&E’s, interne procedures en wat dies meer zij, teksten aangepast moeten worden aan bovenstaande wijzigingen. Dit wordt vaak over het hoofd gezien. De genoemde wijzigingen zijn zeer basaal waardoor ze in de meeste instrumenten tot aanpassingen zullen leiden.