Een ongeluk zit vaak in een klein hoekje

Public

Een werkgever is minder snel aansprakelijk voor een ongeluk op de werkvloer als het om een zogeheten huis-tuin-en-keukenongeval gaat dan wanneer het gaat om een gevaarlijke risicosituatie. De rechtspraak over dit onderwerp is uitputtend. Toch zit een ongeluk in een klein hoekje en is het verschil met een reëel gevaar niet altijd makkelijk te bepalen. Hoe zit het met de werkgeversaansprakelijkheid?

Zo ook in deze zaak (Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 24 februari 2021, ECLI:NL:RBZWB:2021:1271) waar een werkneemster op de werkvloer over een rondslingerend rugzakje ten val is gekomen. 

Wat speelde er?

De werkneemster in kwestie is werkzaam bij Stichting ‘het Zeeuwse Landschap’. Stichting het Zeeuwse Landschap beheert een groot aantal natuurgebieden in Zeeland. Bij één van die natuurgebieden hoort het bezoekerscentrum. De werkneemster is daar een zogezegd ‘manusje van alles’: zo is zij schoonmaakster, werkt zij achter de balie en vervult zij daarnaast ook nog andere (algemene) werkzaamheden binnen het bezoekerscentrum. Op 27 juni 2016 vindt er een excursie met ca. vijftig scholieren plaats in het bezoekerscentrum. Tijdens de excursie worden de rugzakken van de kinderen opgeslagen in de opslag van het bezoekerscentrum. Als de werkneemster na afloop van de excursie bezig is met het verplaatsen van de rugzakken vanuit de opslag naar buiten, struikelt zij over één van deze rugzakjes. Hierbij loopt zij letsel op: zij breekt haar linkervoet. De werkneemster stelt haar werkgever – Stichting het Zeeuwse Landschap – aansprakelijk voor de geleden schade.

De werkgever hoeft geen absolute waarborg te scheppen tegen gevaar 

Op grond van artikel 7:658 lid 1 BW is een werkgever verplicht om de werkvloer zo in te richten en te onderhouden dat voorkomen wordt dat de werknemer schade lijdt tijdens de uitvoering van zijn werkzaamheden. Een werkgever moet daarnaast ook aanwijzingen verstrekken dan wel maatregelen treffen om eventuele schade te voorkomen. De zorgplicht van de werkgever heeft een ruime strekking: de rechtspraak neemt niet snel aan dat de werkgever zijn zorgplicht heeft vervuld. Toch reikt de zorgplicht ook niet oneindig: uit een uitspraak van de Hoge Raad volgt dat de werkgever niet verplicht is om een absolute waarborg te scheppen tegen gevaar. 

Een ongeluk zit in een klein hoekje 

Volgens Stichting het Zeeuwse Landschap ging het hier om zo’n huis-tuin-en-keukenongeval en hoeft zij daarom geen schade te vergoeden. De rechtspraak oordeelt uiteenlopend over dergelijke ongevallen. Zo was een werkgever niet aansprakelijk voor een werkneemster die tijdens het verrichten van de werkzaamheden in haar hand sneed bij het smeren van een zacht broodpuntje: het is immers een algemeen bekend gevaar dat een broodmes scherp genoeg is om jezelf te snijden. De werkgever had zijn zorgplicht niet verzaakt door niet te waarschuwen dat het broodmes nieuw/geslepen was(HR 4 oktober 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE4090, NJ 2004/175). In een ander voorbeeld (HR 12 september 2003, ECLI:NL:HR:2003:AF8254, NJ 2004/177)  was de werkgever niet aansprakelijk voor een werkneemster die bij het verwijderen van een koffieplek van de poot van een tafel ten val kwam. Maar ook de rechtspraak is niet altijd zo zwart-wit. Oordeelde de Hoge Raad in één arrest (HR 2 maart 2007, NJ 2007/143) dat het glad worden van de hotelvloer na regenval een gevaar van algemene bekendheid oplevert (en dus geen zorgplicht), oordeelde dezelfde Hoge Raad in een ander arrest (HR 11 april 2008, NJ 2008/465) dat een gladde vloer in een wasserette een structureel gevaar oplevert (en dus wel zorgplicht). Kortom, uiteindelijk zal de mening van de rechter afhangen van alle omstandigheden van het geval.

Het rondslingerende rugzakje

Terug naar het rondslingerende rugzakje. De rechter sluit zich aan bij de bestaande leer over huis-tuin-en-keuken-ongelukken. Het struikelen over een rondslingerend rugzakje is iets wat in het dagelijks leven kan voorkomen. Het is te wijten aan een combinatie van onoplettendheid van de werknemer en domme pech. De werkneemster voelde zich, op grond van haar werkzaamheden, verplicht om de rugzakken naar buiten te dragen vanuit de opslag. Dit is geen risicovolle activiteit, aldus de rechter. Struikelen is daarnaast een algemeen bekend gevaar waarbij de werkneemster zelf beter had moeten opletten. Tenslotte weegt de rechter mee dat de werkneemster zich op eigen initiatief naar buiten haastte met drie rugzakjes in haar hand, zonder dat de werkgever haar hiertoe had aangespoord. Kort en goed, de zorgplicht is in dit geval niet geschonden door de werkgever en hij is dan ook niet aansprakelijk voor de schade die de werkneemster heeft geleden.